profile pic

Is jy geneig tot verstoptisme of verlangpaniek?

Vrydag 21 Desember 2018 Geplaas deur Gerhard van Huyssteen

Dis Desember, die winkels is luidrugtig versier (al sedert Oktober, in Europese kleure), Boney M sing orals (maar veral ook in lewend lywe, Oukersaand in Pretoria) en ek veroorloof my my gebruiklike eindjaarplesiertjie (of is dit jaareindplesiertjie?) om te besin oor nuutskeppings van die afgelope jaar.

Uithangonderrokwaarskuwing! Ek het op 3 Augustus deser hier geskrywe dat ek tans die hipotese voorhou dat nuwe ontdekkings en uitvindsels toenemend (of dalk nog altyd?) in die Anglo-Amerikaanse omgewing gemaak en benoem word. Ander tale loop maar gewoon agter Engels aan, hetsy deur die nuwe woorde te vertaal of net so oor te neem.

LEES VERDER
profile pic

Titseltjies en druppeltjies

Vrydag 14 Desember 2018 Geplaas deur Jana Luther

katpootjieOm groothede te meet, gebruik die wêreld op enkele uitsonderings (soos die VSA) na, sedert 1960 die praktiese, eenvormige metrieke stelsel: die Système International d’Unités, Internasionale Stelsel van Eenhede, kortweg die SI‑stelsel, wat werk in veelvoude, subveelvoude en desimale van tien. In Bylae G van die elfde (2017-)uitgawe van die AWS word die metingseenhede van dié stelsel in besonderhede behandel. Maar vir kleinhede word van toeka, en steeds, ook ander, lukraker eenhede gebruik: ettertjies, flentertjies, rapsies, druppeltjies. Dié lys is lank.

LEES VERDER
profile pic

Oor ape wat nie weet hulle dra goue ring nie

Vrydag 07 Desember 2018 Geplaas deur Gerhard van Huyssteen

Al dra ʼn aap ʼn goue ring, hy is en bly ʼn lelike ding.

Spreekwoorde soos dié verkondig altyd een of ander waarheid of lewensles wat so ongeveer universeel geldend is. Hoe so? Want dit word baseer op waarnemings en stereotipes wat ʼn groot deel van die gemeenskap ken en herken, juis omdat dit so ʼn algemene verskynsel is.

Byvoorbeeld, ons almal ken een of ander Anghela in Sandton wat eintlik maar ʼn doodgewone Engela van Makwassie is. Sy’t ʼn tweetal onderskeidings in matriek behaal en haar toe in die Groot Stad as een of ander prokureur of binnenshuise ontwerper loop kwalifiseer. En nou is sy verhewe bo Makwassie. Sy is o, so hip en verlig en vertel graag hoe sy en haar Gay Vriend weer die afgelope Saterdag ge-shop het tot sy drop. In liberale geselskappe verwys sy ook gragies na haar Black Friends, ofskoon foto’s van hulle op haar art deco-skoorsteenmantelrak ontbreek.

Sy is ʼn aap met ʼn goue ring.

LEES VERDER
profile pic

Druk in die drukte - hulp met homonieme

Donderdag 29 November 2018 Geplaas deur Sophia Kapp

Ek werk aan ʼn lys homonieme. Dit moet as voorbeeldmateriaal dien vir die stukkie in Taalonderrigportaal (hou VivA se webblad dop, die eerste aflewering land in Januarie 2019) oor homonieme. Maar ek gaan mos nou nie die wiel van voor af uitdink nie, ander (baie meer ervare en geleerde) skrywers voor my het al sulke lyste gemaak. Ek begin sommer daar en pas net voorbeeldmateriaal aan.

 

Ek soek en raap en skraap, raadpleeg ou handboeke (ek het nog my ma se skooluitgawe van Barnes!), die Groen Bybel (Afrikaans, my taal, waarmee almal in die ou bedeling grootgeword het), en elke digitale lys wat Google vir my kan uitspoeg. Sit naderhand met ʼn stewige lysie. Begin voorbeeldsinne uitdink om die betekenisverskille te illustreer. En net daar val ek vas. Want sommige van dié betekenisverskille lyk vir my homonimies ver, maar sommige lyk vir my polisemies naby. Ek kan sweer dié voorbeelde is nie homonieme nie, maar dis dan as homonieme in gestandaardiseerde lyste opgeneem, nou wat nou?

LEES VERDER
profile pic

Gelukkig is Max nog 'n 'liberol' in woord, daad

Vrydag 23 November 2018 Geplaas deur Gerhard van Huyssteen

SNELLERWAARSKUWING: Hierdie rubriek bevat woorde wat hipersensitiewe gebruikers vuil kan laat voel. Indien taalkundige aspekte van kru woorde of sterretjies in die plekke van vokale jou ontstel, moenie verder lees nie! (Ma, klik nóú weg!)

In ʼn twiet op 15 November deser verskel Max du Preez een of ander kêrel met ʼn “Jou armsalige p**p*l.”Max du Preez se twiet

Die Taalkommissie sit dadelik op aandag, rooi penne in die hand: Is dit p**p*l (soos Max dit skrywe), of moet dit p**ph*l wees, soos wat dit pront in die WAT en HAT opgeteken staan?

LEES VERDER

RSS-VOERE

Is jy 'n groentjie as dit oor RSS-voere gaan? Laai ons blitsgids af om jou te help.

NUUSARGIEF

FACEBOOK